Küp kronometresi ile süreni ölç

Küp kronometresi nasıl kullanılır?

Kronometre, yarışmalarda kullanılan süre ölçerler gibi çalışır, yalnızca tarayıcında. Bir şey kurman ya da hesap açman gerekmez. Bir çözüm altı adımda ilerler:

1. Üstten 2×2, 3×3, 4×4, 5×5 ya da Pyraminx’i seç. Kronometre o bulmacanın oturumunu ve karıştırma dizilerini gösterir.
2. Bulmacanı gösterilen diziyle karıştır. Küpü beyaz yüz üstte, yeşil yüz önde olacak şekilde tut; Pyraminx’i yeşil yüz önde, sarı yüz altta olacak şekilde. Dizinin yanındaki küçük resim, bulmacanın karıştırdıktan sonra nasıl görünmesi gerektiğini gösterir. Telefonda resmi “Resim” düğmesiyle açarsın.
3. Boşluk tuşuna kısaca bas. 15 saniyelik inceleme süresi geriye doğru saymaya başlar. Bu sürede bulmacaya bakıp başlangıcını planlayabilirsin, ama henüz çeviremezsin.
4. Sayı yeşile dönene kadar boşluk tuşunu basılı tut. Bıraktığında süre işlemeye başlar.
5. Bulmaca çözülünce herhangi bir tuşa bas. Telefonda ya da tablette büyük süre göstergesine dokunman yeterli.
6. Çözümden sonra süreyi +2 ya da DNF olarak işaretleyebilir veya silebilirsin. Bunu listedeki her çözüm için sonradan da yapabilirsin.

İnceleme süresi olmadan çalışmak istersen süre göstergesinin altındaki “15 sn inceleme” kutusunun işaretini kaldır. O zaman kronometre, boşluk tuşunu bıraktığın anda başlar. Esc tuşu süren bir incelemeyi, süre kaydetmeden iptal eder.

Her bulmaca için ayrı karıştırma dizileri

Her bulmaca kendi notasyonunda bir karıştırma dizisi alır. Kronometre her diziyi göstermeden önce bulmacanın bir modeli üzerinde dener ve yanındaki resmi tam bu hamlelerden çizer. Diziler antrenman içindir; resmî yarışmalarda WCA’nın onayladığı ayrı bir program kullanılır. Diziler bulmacaya göre farklı üretilir:

• 3×3: rastgele durum dizisi. Program önce geçerli bir rastgele durum seçer, sonra o duruma götüren hamleleri hesaplar. Çözücü yüklenirken kısa bir süre 25 rastgele hamlelik bir dizi görünür.
• 2×2: R, U ve F hamleleriyle rastgele durum dizisi. Sol arka alt köşe yerinde kalır ve en az 2 hamle gerektiren her durum aynı olasılıkla gelir. Dizi o duruma giden en kısa yoldur, yani en fazla 11 hamledir.
• 4×4: R, L, U, D, F, B ve geniş hamleler Rw, Uw, Fw ile 40 rastgele hamle. Aynı eksendeki iki hamle hiçbir zaman art arda gelmez.
• 5×5: altı yüzün ve altı geniş hamlenin hepsiyle, aynı kurala göre 60 rastgele hamle.
• Pyraminx: U, L, R ve B ile rastgele durum dizisi. Bir ucun çevrilmesi gerekiyorsa uçların hamleleri (u, l, r, b) en sonda yer alır.

Rastgele hamlelerden oluşan bir dizi antrenman için yeterlidir, ama bu yöntemde her durum aynı olasılıkla gelmez. Bu yüzden dizinin üstünde her zaman hangi türün kullanıldığı yazar.

Oturumlar, dışa aktarma ve içe aktarma

Oturum, tek bir bulmacanın sürelerinden oluşan bir listedir. Örneğin tek elle çözümler ya da yeni bir küp için “Yeni” ile ayrı bir oturum aç, “Adlandır” ile ona bir ad ver ve listeden oturumlar arasında geç. Telefonda bu düğmeler “⋯” düğmesinin arkasındadır. İstatistikler her zaman seçili oturum için hesaplanır ve farklı bulmacaların süreleri hiçbir zaman aynı listeye girmez.

“JSON dışa aktar” bütün bulmacaların bütün oturumlarını tek bir dosyaya kaydeder. Dosyada sürüm numarası ve her çözüm için bulmaca, milisaniye olarak süre, ceza, karıştırma dizisi ve tarih bulunur. “CSV dışa aktar” seçili oturumu Excel ya da LibreOffice için bir tablo olarak kaydeder. Sütunlar noktalı virgülle ayrılır ve “sonuç” sütunu ondalık virgül kullanır; böylece Türkçe ayarlı tablo programları dosyayı doğru sütunlarla açar.

İki dosyayı da “İçe aktar” ile geri yükleyebilirsin. Kronometre dosyayı önce kontrol eder ve yalnızca ekler: mevcut süreler silinmez, zaten kayıtlı olan bir süre ikinci kez eklenmez. Süreler içeride milisaniye olarak tutulur. Ekranda görünen virgül ortalamaları ve içe aktarmayı etkilemez.

Kayıtlar yalnızca bu sitede ve bu tarayıcıda durur. Başka bir tarayıcıdaki ya da başka bir sitedeki süreler buraya kendiliğinden gelmez. Onları taşımak için orada dışa aktarıp burada içe aktarman gerekir.

WCA kurallarına göre inceleme süresi

Küp yarışmalarını düzenleyen WCA’nın resmî yarışmalarında her denemeden önce inceleme süresi başlar. Çözüme, inceleme başladıktan sonra 15 saniye dolmadan başlaman gerekir. Bu kronometre WCA yönetmeliğinin A4d1 ve A4d2 maddelerine göre hesaplar (1 Nisan 2026 sürümü):

• 15,00 saniyeden önce başlarsan ceza yok.
• Tam 15,00 saniyede ya da sonra, ama 17,00 saniyeden önce başlarsan +2 saniye ceza eklenir.
• Tam 17,00 saniyede ya da daha sonra başlarsan sonuç DNF olur, yani deneme geçersiz sayılır.

Bu sınırlar sayfadaki bütün bulmacalar için geçerlidir. İnceleme süresine erken alış. 15 saniyeyi iyi kullanan, artıyı daha hızlı bulur ve ilk iki katmana (F2L) daha akıcı başlar.

Kronometre antrenman içindir; resmî bir sonuç ya da sıralama üretmez. Buradaki açıklamalar WCA yönetmeliğinin resmî bir çevirisi değildir. Bağlayıcı olan WCA’nın yayımladığı İngilizce metindir; madde numaraları bu metne göre verilmiştir. Resmî yarışmalarda ulaşılan en iyi süreler Rubik küp dünya rekoru sayfasında.

Ao5, Ao12 ve Ao100 ne demek?

Tek bir süre pek bir şey söylemez: bazen karıştırma dizisi kolay gelir, bazen bir hamlede takılırsın. Bu yüzden hızlı küp çözenler ortalamalarla hesap yapar:

• Ao5, 5 çözümün ortalamasıdır. 5 süreden en iyisi ve en kötüsü çıkarılır, ortadaki 3 sürenin ortalaması alınır. WCA yönetmeliğinin 9f8 maddesi bunu böyle tanımlar; WCA’da 2×2, 3×3, 4×4, 5×5 ve Pyraminx başta olmak üzere birçok kategori bu biçimde değerlendirilir.
• Ao12 aynı ilkeyle 12 süreden hesaplanır, ortadaki 10 süre kullanılır. Ao12 resmî bir WCA biçimi değildir, ama gerçek seviyeni iyi gösterir.
• Ao100’de en iyi ve en kötü 5’er süre çıkarılır. Bu da bir antrenman istatistiğidir ve uzun vadeli ilerlemeni gösterir.
• Ortalama, oturumdaki bütün geçerli sürelerin basit ortalamasıdır. En iyi, en hızlı tek süreni gösterir.

Bir DNF ortalamada en kötü sonuç sayılır, bu yüzden Ao5’te çıkarılan sonuç odur. Bir Ao5’te iki DNF varsa ortalamanın tamamı DNF olur (madde 9f9). Ao12’de bu kural iki DNF ile, Ao100’de altı DNF ile başlar. Tek süreler WCA’daki gibi saniyenin yüzde birine kesilir (madde 9f1), ortalamalar yüzde bire yuvarlanır.

İstatistiklerin altında bu hafta ve geçen hafta kaç çözüm yaptığını ve ortalama ne kadar hızlı olduğunu görürsün. Grafik, oturumun son 50 çözümünü gösterir.

Karıştırma dizisi nedir?

Karıştırma dizisi, bulmacayı karıştırırken yaptığın hamlelerin sırasıdır. Herkesin aynı koşullarda yarışması için diziler her durumu aynı olasılıkla üretmelidir. WCA bunu resmî diziler için 4b3 maddesinde ister. Rastgele durum dizisi bu ilkeye uyar: program önce rastgele bir durum seçer, sonra oraya götüren hamleleri hesaplar.

R, L, U, D, F ve B harfleri sağ, sol, üst, alt, ön ve arka yüzü saat yönünde çevirmek demektir. R' saat yönünün tersine, R2 yarım tur anlamına gelir; Rw dıştaki iki katmanı birlikte çevirir. Notasyonun ayrıntılarını Rubik küp çözümü rehberinde bulursun. Pyraminx hamlelerini Pyraminx çözümü sayfası anlatır.

Kronometreyle çalışırken birkaç ipucu

Haftada bir kez 200 deneme yapmak yerine her gün 20-30 deneme yap. Her oturumdan sonra en iyi süren yerine Ao12’ne bak. Bir aşama özellikle yavaşsa onu ayrıca çalış, örneğin yalnızca beyaz artıyı inceleme süresiyle. Son katmanı hızlandırmak için Rubik küp algoritmaları sayfasındaki PLL algoritmalarını çalışabilirsin. Başlangıç yönteminden hızlı çözüme nasıl geçeceğini CFOP metodu anlatır.

Küpü henüz çözemiyorsan önce adım adım Rubik küp çözümü rehberini takip et. 2×2 için 2×2 Rubik küp çözümü rehberi var. 4×4 için 4×4 Rubik küp çözümü rehberine bak. 5×5 için 5×5 Rubik küp çözümü rehberi var. Elinde küp yoksa Rubik küp oyunu ile tarayıcıda sanal bir küp çevirebilirsin.

Bütün süreler yalnızca bu tarayıcıda kalır. Sıralama listesi ya da hesap yoktur. “JSON dışa aktar” ile bütün oturumlarının bir kopyasını saklayabilirsin.

Sık sorulan sorular