Rubik küp algoritmaları: OLL, PLL ve ezberleme

Algoritmalar nasıl okunur ve ne zaman yapılır

OLL ve PLL, CFOP yönteminin son iki adımıdır. İlk iki katman (F2L) tamamken önce bir OLL ile üst yüzün tamamını sarı yaparsın. Ardından bir PLL son katmanın parçalarını yerine götürür ve küp çözülür.

Her çizim son katmanı yukarıdan gösterir: sarı üstte, yeşil önde. Karenin çevresindeki ince şeritler yan yüzlerin üst sırasıdır, alttaki şerit ön yüze aittir. OLL çizimlerinde yalnızca sarı önemlidir, bu yüzden diğer renkler gri.

Üst katmanı U ile, küpün üstü çizimdeki gibi görünene kadar çevir ve algoritmaya başka bir döndürme yapmadan başla. Dizide bir y varsa (PLL V gibi) bütün küpü tam o hamlede döndürürsün. Sonunda gerekirse bir U daha yaparsın.

Harfler uluslararası küp notasyonudur. R, L, U, D, F ve B sağ, sol, üst, alt, ön ve arka yüzü, o yüze karşıdan bakarken saat yönünde çeyrek tur çevirir. R' saat yönünün tersine, R2 yarım turdur. Küçük harfler (r, l, f) iki katmanı birlikte çevirir: r, Rw ile aynıdır. 3×3 tablolarında bu kısa yazım yaygındır; 4×4 ve 5×5’te iki katmanı her zaman Rw, yalnızca ikinci katmanı 2R diye yazarız. M, L ile R arasındaki orta katmandır ve L yönünde çevrilir. x ve y bütün küpü R ve U yönünde döndürür.

Bütün harfler ve küp büyüklükleri için Rubik küp hamleleri ve notasyonu sayfasına bak.

OLL ve PLL ne işe yarar

OLL, İngilizcede son katmanın yönelimi anlamına gelen bir kısaltmadır. Bir OLL algoritması son katmandaki bütün parçaları sarısı yukarı bakacak şekilde çevirir. Parçaların nerede durduğu bu adımda önemli değildir. 57 OLL durumu vardır.

PLL ise son katmanda yer değiştirme demektir. Üst yüz artık sarıdır, ama köşeler ve kenarlar yanlış yerlerde olabilir. Bir PLL algoritması onları sarı yüzü bozmadan yer değiştirir ve küp çözülür. 21 PLL durumu vardır, her birinin T, Y, J ya da Ua gibi bir harf adı vardır.

Sayfadaki her algoritma küp modelinde denendi ve çizimini kendisi üretir: çizimdeki durumdan başlayıp algoritmayı yaptığında son katman tamamlanır.

2-Look ile iki aşamada başla

78 algoritmanın hepsini birden öğrenmek başlangıç için fazladır. Yaygın yol 2-Look, yani her adımı iki aşamada çözmektir:

• 2-Look OLL: Önce sarı kenarlarla bir sarı artı yaparsın (F R U R' U' F' ve F U R U' R' F'). Sonra sarı köşeleri çevirirsin: artı grubundaki 7 durum, Sune ile Antisune de bunların arasında. Süzgeç bu 9 algoritmayı gösterir. Nokta için önce bir kez F R U R' U' F' yaparsın, ardından L ya da çizgi çıkar; bazı kaynaklar nokta için onuncu bir algoritma öğretir.
• 2-Look PLL: Önce köşeleri yerine götürürsün (Aa ve Y), sonra kenarları (Ua, Ub, H ve Z). Toplam 6 algoritma.

“Yalnızca 2-Look” kutusu sadece bu durumları gösterir. CFOP’u adım adım kurmayı CFOP metodu sayfası anlatır. Başlangıç yöntemindeki son katman adımları Rubik küp son katman sayfasında ayrıntılı.

Algoritmaları hangi sırayla öğrenmelisin

Denenmiş bir sıra şöyle: önce 2-Look OLL ve 2-Look PLL, sonra PLL’nin tamamı, en son OLL’nin tamamı. Tam PLL en çok kazandıran adımdır, çünkü her çözüm bir PLL ile biter ve yalnızca 21 durum vardır. Haftada iki üç yeni algoritma öğrenirsen 21 PLL yaklaşık 7 ile 11 hafta sürer.

Grup süzgeci benzer durumları yan yana getirir: örneğin dört G durumu ya da Ua ile Ub. Benzer durumları aynı hafta öğrenirsen farklarını daha iyi görürsün.

Rubik küp algoritma ezberleme yöntemi

Bir algoritmayı ezberlemek, harfleri sırayla akılda tutmaktan çok parmaklara bir hareket öğretmektir. Her yeni algoritma için aynı dört adım işe yarar. Yeni bir durumu çalışmak için önce onu küpünde kurman gerekir:

1. Çözülmüş küpü sarı üstte, yeşil önde tut.
2. Algoritmanın tersini yap: hamleleri sondan başa doğru oku ve her birinin yönünü değiştir (R yerine R', R' yerine R, R2 aynı kalır).
3. Küp şimdi o durumdadır. Algoritmayı yap, küp yeniden çözülür.

Örnek: Sune R U R' U R U2 R' dizisinin tersi R U2 R' U' R U' R' olur. Bu ters dizi aynı zamanda Antisune algoritmasıdır (OLL 26). İkisini birlikte öğrenmek bu yüzden kolaydır.

1. Diziyi tanıdık parçalara böl

Uzun algoritmaların çoğu birkaç kısa, sık tekrarlanan parçadan oluşur. En sık iki parça R U R' U' dörtlüsü ve R' F R F' dizisidir; küpçüler ikincisine “balyoz” adını verir. Bir algoritmayı 14 ayrı hamle olarak değil de üç dört parça olarak düşündüğünde aklında tutman çok kolaylaşır:

Y’nin ikinci yarısı OLL 33’ün kendisidir. T ile Jb ise aynı R' F R2 U' R' parçasını paylaşır. Böyle bağlantıları fark ettiğinde her yeni algoritma bir öncekinin üzerine kurulur.

2. Önce yavaş ve hatasız çevir

Yeni bir algoritmayı ilk gün 10-15 kez yavaşça yap ve her hamleyi içinden ya da yüksek sesle söyle. Hız bu aşamada önemli değil. Her hamleyi hangi parmağın yaptığına bir kez karar ver ve hep aynı şekilde yap, böylece el hareketi kendi kendine oturur.

Uzun bir dizide parçaları önce ayrı ayrı çalış. PLL T için önce yalnızca R U R' U' kısmını, sonra kalanını birkaç kez yap ve en son ikisini birleştir. Algoritmayı ekrana bakmadan art arda üç kez hatasız yapabildiğinde hızlanmaya başlayabilirsin.

3. Önce durumu tanı, sonra çevir

Hızlı çözmek, algoritmayı bilmekten çok doğru algoritmayı çabuk seçmektir. Son katmana geldiğinde elini durdur, durumun adını söyle ve ancak sonra başla. Tanımak için kısa ipuçları:

• OLL: Önce üstteki sarı kenarları say. Hiç sarı kenar yoksa nokta grubundasın (8 durum). Dört kenar da sarıysa artı grubundasın (7 durum, yalnızca köşeler çevrilir). Geriye kalan 42 durumda tam iki kenar sarıdır.
• PLL: Yan yüzlerin üst sırasında köşe karelerine bak. Bir yüzde iki köşe karesi aynı renkse buna “far” denir. Dört yanda da far varsa yalnızca kenarlar yer değiştirir: H, Ua, Ub ya da Z. Hiç far yoksa köşeler çapraz değişir: E, Na, Nb, V ya da Y. Tam bir yanda far varsa kalan 12 durumdan biridir (A, F, G, J, R ve T).

Pratik bir alıştırma: küpü karıştır, ilk iki katmanı çöz ve son katmanda yalnızca durumun adını söyle. Sonra bu sayfada çizime bakarak kontrol et. Bir durumu birkaç saniye içinde adlandıramıyorsan onu henüz öğrenmemişsindir, algoritmayı bilsen bile.

4. Aralıklarla tekrar et

Yeni bir algoritmayı öğrendiğin gün, ertesi gün, üç gün sonra ve bir hafta sonra tekrar et. Böyle uzayan aralıklar, her gün aynı algoritmayı yüz kez yapmaktan daha kalıcıdır. Günde 10 dakika yeter: önce eski algoritmalar, sonra yeniler.

Bir durumu karışık bir küpte tanıyıp bakmadan çözebildiğinde onun kartındaki “öğrendim” kutusunu işaretle. “Henüz öğrenilmemiş” süzgeci sana kalanları gösterir. Unuttuğun bir durumun işaretini kaldır, böylece yeniden listeye girer. Baştan başlamak istersen “İşaretleri sıfırla” bütün işaretleri siler.

Bir algoritma oturduktan sonra sürelerini küp kronometresi ile ölçebilirsin.

Sık sorulan sorular