4×4 Rubik küp çözümü

Başlamadan önce bilmen gerekenler

4×4 Rubik küpte 56 görünen parça var: 8 köşe parçası, 24 kenar parçası ve 24 merkez parçası. Küp yaklaşık 7,4 · 10⁴⁵ farklı duruma girebilir, 3×3’ten kat kat fazla. Buna rağmen doğru yöntemle çözmesi zor değil.

Yeni başlayanlar için en yaygın yol indirgeme yöntemidir. 4×4 küpü bir 3×3’e “indirgersin”: Bir yüzün dört merkez parçası büyük bir merkez, aynı renkteki iki kenar parçası da büyük bir kenar olur. Bundan sonra yalnızca dış katmanları çevirir ve küpü bir 3×3 gibi çözersin. Bu yüzden 3×3’ü güvenle çözebiliyor olmalısın. Henüz çözemiyorsan önce Rubik küp çözümü rehberine bak.

Sabit merkez yok, renk düzenini sen kurarsın

3×3’te ortadaki merkez parçası yüzün rengini belirler. 4×4’te böyle bir parça yoktur: Her yüzün dört merkez parçası çevirince yer değiştirir ve merkezleri doğru sırayla kendin kurarsın. Standart renk düzeninde beyazın karşısı sarı, yeşilin karşısı mavi, kırmızının karşısı turuncudur.

Emin değilsen bir köşeye bak. Beyaz-yeşil-kırmızı köşeyi beyaz üstte, yeşil önde olacak şekilde tutarsan kırmızı sağda durur. Merkezler de tam böyle durmalı: üst beyaz, ön yeşil, sağ kırmızı.

4×4 küpte hamleler nasıl yazılır?

Harfler 3×3’teki gibidir: R sağ, L sol, U üst, D alt, F ön, B arka yüz. 4×4’te her yüzün yanında bir de iç katman olduğu için üç yazım kullanılır:

• R, L, U, D, F, B: Yalnızca dış katmanı çevir, 3×3’teki gibi.
• Rw, Uw, Dw: Dış katmanı ve yanındaki iç katmanı birlikte, yani iki katmanı çevir. Harften sonraki w, geniş hamle demektir.
• 2R, 2L, 2U: Yalnızca iç katmanı, yani o yüzden sayınca ikinci katmanı çevir. Yön R, L ya da U ile aynıdır.

Eski rehberlerin bir kısmı iç katmanı küçük r ile yazar. Başka kaynaklarda küçük r, 3×3’teki gibi iki katman demektir. Bu yüzden bu sitede bütün küp büyüklükleri için aynı yazım geçerli: R dış katman, Rw iki katman, 2R yalnızca ikinci katman. Ayrıntılar ve deneyebileceğin bir küp Rubik küp hamleleri ve notasyonu yazısında.

3×3’teki gibi tek harf saat yönünde çeyrek tur, kesme işareti (R') saat yönünün tersine, 2 rakamı (R2) yarım tur demektir.

1. Merkezleri kur

Amaç: Her yüzün ortasındaki dört merkez parçası aynı renkte olur. Kenarlar ve köşeler bu adımda henüz önemsiz.

1. Beyaz merkez: Önce iki beyaz merkez parçasını yan yana getirip bir çubuk yap. Bunu iç katmanlarla (2R, 2L, 2U) serbestçe yaparsın; burada henüz bozulacak bir şey yok. Sonra ikinci bir çubuğu yanına getir.
2. Sarı merkez: Onu beyazın karşısına kur. Küpü beyaz altta tut ve beyaz merkezi bozmadan üstte çalış. Beyazı bozan bir iç katman hamlesinden sonra o katmanı hemen geri çevir.
3. Dört yan merkez: Beyaz altta, sarı üstte kalır. Renklerin sırasına dikkat et (yukarıdaki köşe kuralı). Bunlar için beyazı ve sarıyı bozmayan kullanışlı bir dizi var.

Beyaz için bir örnek: Üstte solda beyaz bir çubuk, önde solda ikinci bir çubuk var. F2 öndeki çubuğu sağ sütuna çevirir, 2R onu yukarı, üstteki boş sütuna kaldırır:

F2 2R

Sarı için bir örnek: Sarı üstte, beyaz altta. Üstte sağda sarı bir çubuk, önde sağda ikinci bir çubuk var. 2R öndeki çubuğu yukarı kaldırır ve beyazı bir anlığına bozar. U2 yeni çubuğu öbür tarafa götürür, 2R' beyazı yeniden alta getirir:

2R U2 2R'

Yan merkezler için: Önde solda hazır bir dikey çubuk ve sağ yüzde üstte ona uyan yatay bir çubuk varsa bu dizi öndeki sağ sütunla sağ yüzdeki üst sırayı yer değiştirir:

F 2U F2 2U' F'

Beyaz, sarı, sol ve arka merkez bu sırada değişmez. Çubuğu önceden F, R ya da U ile yerine getirirsin; bu dış hamleler öbür merkezleri değiştirmez.

Kontrol: Altı merkezin her biri tek renk ve beyaz-yeşil-kırmızı köşenin kuralı tutuyor. İki yan merkezin yeri değişmişse ikisini önde ve sağda tut, önce F 2U F2 2U' F', sonra F2 R2, sonra yine F 2U F2 2U' F' yap.

2. Kenarları eşleştir

Amaç: Her büyük kenar, aynı iki renkteki iki kenar parçasından oluşur. Böyle 12 çift var. Merkezleri bozmadan 12 çiftin hepsini bir araya getirirsin.

Temel hamle: Küpü, kurmak istediğin kenarın bir yarısı önde solda olacak şekilde tut. Ona uyan ikinci yarıyı önde sağa, hem de aynı yüksekliğe getir. Bunun için R, U, D ve B çevirebilirsin; bu hamleler önde soldaki kenara dokunmaz. Aynı yükseklikteki iki yarı öne her zaman aynı rengi gösterir.

İki yarı da alttaysa (solda altta ve sağda altta) bu dizi sağdaki yarıyı sola, üste, eşinin yanına getirir:

Uw' R U R' F R' F' R Uw

İki yarı da üstteyse (solda üstte ve sağda üstte) bu dizi sağdaki yarıyı sola, alta getirir:

Dw R U R' F R' F' R Dw'

Ne oluyor? Uw' (ya da Dw) bir sırayı yana kaydırır. R U R' F R' F' R önde sağdaki kenarı ters çevirir, böylece senin yarın öbür sıraya geçer. Uw (ya da Dw') onu sola, eşinin yanına kaydırır ve merkezleri yeniden düzeltir. Önceden solda üstte (ya da solda altta) duran yarı bunun yerine sağa, alta (ya da üste) gider. Bitmiş kenarlar bitmiş kalır; üstteki kenarlar yalnızca yer değiştirir.

Yarılar çapraz mı duruyor? Bir yarı solda üstte, öbürü sağda altta (ya da solda altta ve sağda üstte) ise öne farklı renkler gösterirler ve temel hamle uymaz. O zaman önce R U' B' R2 ile önde sağdaki kenarı ters çevir. Altta duran yarı artık üstte durur ve öne soldaki eşiyle aynı rengi gösterir (öbürü de tersine). Soldaki kenara bu sırada dokunulmaz. Sonra temel hamle uyar.

Son iki kenar: Sonunda çoğu zaman, ikisi de yanlış iki yarıdan oluşan iki kenar kalır. Onları önde solda ve önde sağda, iki üst yarı birbirine ait olacak şekilde tut (önde aynı renk). Bu dizi ikisini birden eşleştirir:

Bunun yerine soldaki üst yarı ile sağdaki alt yarı birbirine aitse önce R U' B' R2 ile önde sağdaki kenarı ters çevir. Ardından iki üst yarı birbirine ait olur ve dizi uyar.

3. Küpü bir 3×3 gibi çöz

Artık 4×4 küpün büyük bir 3×3 gibi görünür: tek renk altı merkez ve bitmiş on iki kenar. Bundan sonra yalnızca dış katmanları (R, L, U, D, F, B) çevirir ve küpü tam bir 3×3 gibi çözersin, örneğin 7 adımlık başlangıç yöntemiyle ya da daha hızlıysan CFOP metodu ve OLL ile PLL için Rubik küp algoritmaları ile.

Çoğu zaman bu sonuna kadar gider. Ama bazen son katmanda bir 3×3’te hiç olamayacak bir durum çıkar. Bunlar ünlü parite durumlarıdır.

4. Parite durumlarını düzelt

4×4’te sabit merkez olmadığı için kenarları eşleştirirken 3×3’te imkânsız olan durumlar ortaya çıkabilir. Küpçüler bunlara parite durumları adını verir. Merak etme, yanlış bir şey yapmadın. Tam iki durum var ve her biri için bir dizi var.

OLL paritesi: tek bir kenar ters

Onu sarı yüzü üstte tamamlamak isterken tanırsın: Tek bir kenar sarısını yukarı değil yana gösterir, ya da üç kenar. 3×3’te ters duran kenarların sayısı her zaman iki ya da dörttür (ya da hiç yoktur), hiçbir zaman bir ya da üç değildir.

Ters kenarı önde üstte tut ve şunu yap:

2R2 B2 U2 2L U2 2R' U2 2R U2 F2 2R F2 2L' B2 2R2

Bu dizi yalnızca bu tek kenarı ters çevirir, geri kalan her şey yerinde kalır. Sonra sarı yüze normal şekilde devam edersin. Üç kenar ters duruyorsa birini önde üste getir ve diziyi yap; ardından iki ters kenar kalır ve 3×3’ten bilinen bir durum olur. Unutma: 2R ve 2L yalnızca iç katmanlardır, dış katmanlar R ve L yerinde kalır.

PLL paritesi: iki kenar yer değiştirmiş

Onu son adımda tanırsın: Sarı yüz tamam, ama iki kenarın yeri değişmiş ve hiçbir 3×3 dizisi uymuyor. En sık görüneni: karşılıklı iki kenar dışında her şey çözülmüş.

Yer değiştirmiş iki kenarı önde ve arkada tut ve şunu yap:

2R2 U2 2R2 Uw2 2R2 Uw2 U2

Sondaki U2 dizinin parçasıdır: Ondan önce üst katman yarım tur dönük durur. Dizi bitince öndeki ve arkadaki kenar yer değiştirmiş, geri kalan her şey yerinde olur. Komşu iki kenar yer değiştirmişse ya da durum başka bir şekilde uymuyorsa diziyi yine de bir kez yap. Ardından normal bir 3×3 durumu kalır, onu bildiğin PLL dizileriyle çözersin.

İki parite durumu aynı çözümde de görülebilir. Biri sarı yüzde, öbürü en sonda çıkar. Biraz alıştıktan sonra ikisini de hemen tanırsın.

4×4 Rubik küp çözümü PDF olarak

Bütün rehber yazdırmak için PDF olarak da var: 7 sayfa A4, notasyon, merkezler, kenarlar, son iki kenar, 3×3 bölümü, iki parite durumu ve bütün dizilerin olduğu bir özet sayfası. Her dizi önce ve sonra resmiyle, altında da hamle hamle bir resim dizisiyle duruyor. Diziler ve resimler bu sayfadakilerle aynı.

PDF’yi indir (renkli)Siyah-beyaz sürüm

Ücretsiz, kayıt gerekmez (353 KB). Siyah-beyaz sürümde karelerin üzerinde renk harfleri var. PDF’deki bağlantılar tıklanabilir.

Bu sayfadaki bütün diziler bir bakışta:

3×3 küp için hazır bir Rubik küp çözümü PDF var. Küçük kardeşini 2×2 Rubik küp çözümü rehberiyle öğrenirsin. Kendi sürelerini küp kronometresi ile ölçebilirsin. Elinde küp yokken parite dizilerini 4×4 küp oyunu sayfasında deneyebilirsin; orada iç katmanları da tek tek çevirebilirsin.

4×4 küp hakkında sık sorulan sorular