4×4 küp oyunu
Dört katmanlı 4×4 Rubik küpü tarayıcında çevir: dış katmanlar, iç katmanlar ve geniş hamleler. Fare, parmak ya da klavye yeter, uygulama gerekmez.
4×4 küpü nasıl kullanırsın?
Katman çevirmek: Bir kareyi, katmanının dönmesini istediğin yöne sürükle. Kenardaki bir kare dış katmanı, içerideki bir kare yanındaki iç katmanı çevirir. Telefonda hamle düğmelerine de dokunabilirsin.
Küpü döndürmek: x, y ve z bütün küpü döndürür, parçalar birbirine göre yerinde kalır. Küpün yanındaki boş alanı sürüklersen yalnızca bakış açın değişir. İkisi de hamle sayılmaz.
URFDLB dış katmanı saat yönünde çevirirShift + harf: saat yönünün tersineW (ya da 2), sonra R: Rw, iki katmanXYZ bütün küpü döndürürCtrl + Z geri al
Süre, karıştırdıktan sonraki ilk hamlenle başlar ve bütün yüzler tek renk olunca durur. Son durumun bir gün boyunca bu tarayıcıda saklanır.
4×4 küpü tarayıcında çevir ve çöz
Bu 4×4 küp oyunu gerçek bir 4×4 gibi çalışır. Her yüzde 16 kare vardır; küp 8 köşe, 24 kenar ve 24 merkez parçasından oluşur, toplam 56 görünen parça. Her yönde dört katman çevrilebilir: iki dış katman ve aralarındaki iki iç katman. Program her kareyi tek tek hesaplar, bu yüzden bir rehberdeki algoritmalar burada da aynen çalışır.
“Karıştır” düğmesi küpü 40 rastgele hamleyle karıştırır; aralarında Rw, Uw ve Fw gibi geniş hamleler de vardır. Süre ilk hamlenle başlar ve x, y, z döndürmeleri hamle sayılmaz. Bütün yüzler tek renk olunca “Çözüldü!” yazısı, süren ve hamle sayın çıkar.
4×4 küpün yaklaşık 7,4 · 10⁴⁵ farklı durumu vardır, 3×3’ten kat kat fazla. Yine de öğrenmesi kolay bir yöntemle çözülür ve sanal küp bu yöntemi denemek için iyi bir yerdir.
Geniş hamleler ve iç katmanlar
Dış katmanlar 3×3’teki gibi yazılır. 4×4’te bunlara birden fazla katmanı ya da yalnızca bir iç katmanı çeviren hamleler eklenir:
- R, L, U, D, F, B yalnızca dış katmanı çevirir; o yüze karşıdan bakınca saat yönünde.
- Rw, Uw, Fw ve diğerleri dış katmanı ve yanındaki iç katmanı birlikte çevirir. w, İngilizce “wide” (geniş) sözcüğünden gelir.
- 2R, 2U, 2F ve diğerleri yalnızca ikinci katmanı, yani o yüzün yanındaki iç katmanı çevirir. Yönü büyük harfle aynıdır.
- Kesme işareti saat yönünün tersini, 2 yarım turu gösterir:
Rw',Uw2. x, y ve z bütün küpü döndürür.
Bu sayfada iki katmanlı hamleler her zaman w ile yazılır, WCA karıştırma dizilerinde olduğu gibi. Bizim karıştırmamız da geniş hamle olarak yalnızca Rw, Uw ve Fw kullanır.
Klavyede geniş hamle için önce W ya da 2 tuşuna, sonra yüzün harfine bas: W ve R Rw olur, W ve Shift + U Uw' olur. Geniş hamle beklerken küpün altında kısa bir not görünür. Yalnızca iç katmanı çevirmek için “Yalnızca ikinci katman” düğmelerini kullan ya da ikinci sıradaki bir kareyi sürükle.
4×4 küpün sabit merkezi yoktur
3×3’te her yüzün ortasında hiç yer değiştirmeyen bir merkez parçası vardır ve yüzün rengini o belirler. 4×4’te ise her yüzde dört serbest merkez parçası bulunur; çözerken önce bunları bir araya getirirsin. Hangi rengin nereye gideceğini köşeler gösterir: beyaz, yeşil ve kırmızı köşeyi beyaz üstte, yeşil önde tutarsan kırmızı sağa gelir.
Bu yüzden oyun beyazın üstte olup olmadığına bakmaz, yalnızca her yüzün tek renk olup olmadığını kontrol eder. Küpü hangi yönde tutarak bitirirsen bitir, çözülmüş sayılır. Bütün küpü deviren Rw Lw' gibi bir dizi de çözülmüş küpü bozmaz. Sıfırlayınca küp yine beyaz üstte, yeşil önde başlar.
Parite durumlarını sanal küpte dene
4×4’ü indirgeme yöntemiyle çözen biri önce merkezleri kurar, sonra kenarları eşleştirir ve gerisini 3×3 gibi çözer. Sonunda bazen 3×3’te hiç görülmeyen durumlar çıkar: tek başına ters dönmüş bir kenar ya da yer değiştirmiş iki kenar. Bu parite, iç katmanların 3×3’te olmayan çeyrek turlar yapabilmesinden doğar.
Çözülmüş küpte 2R2 U2 2R2 Uw2 2R2 Uw2 U2 dizisini dene. Sonunda üst-ön ve üst-arka kenarlar yer değiştirmiş olur, gerisi yerinde kalır. Çözerken bu durumla karşılaşırsan aynı dizi onu düzeltir. Ters dönmüş kenar için daha uzun dizi ve açıklaması 4×4 Rubik küp çözümü rehberinde.
Bu dizideki 2R2 hamlesi için “Yalnızca ikinci katman” grubundaki 2R düğmesine iki kez bas.
Sanal 4×4 için ipuçları
4×4’e alışırken şu sıra işe yarar:
- Önce merkezler. Önce beyaz merkezi, karşısına sarı merkezi kur; sonra dört yan merkezi. Renk düzenine dikkat et, yoksa köşeler sonra uymaz.
- Kenarları geniş hamleyle eşleştir. Bir Uw hamlesi yarım bir kenarı eşine doğru kaydırır. Uw' ile merkezleri yeniden düzeltirsin.
- Küpü değil, bakış açını çevir. Arka yüzü görmek için boş alanı sürükle. Bu hamle sayılmaz ve notasyonu değiştirmez.
- İnceleme süresiyle çalış. İnceleme kutusunu işaretlersen karıştırmadan sonra 15 saniyelik geri sayım başlar; geç kalırsan +2 ya da DNF alırsın.
3×3’ü henüz rahat çözemiyorsan önce Rubik küp oyunu ile pratik yap, çünkü 4×4’ün son bölümü sıradan bir 3×3 gibi çözülür. Bir boy büyüğü 5×5 küp oyunu, küçüğü 2×2 küp oyunu. Gerçek küpteki sürelerin için küp kronometresi var.
Sık sorulan sorular
4×4 küp oyunu nasıl oynanır?
“Karıştır” düğmesine bas, sonra küpü fareyle, parmağınla ya da klavyeyle çevirerek her yüzü tek renk yap. Her katmanı tek tek ya da geniş hamlelerle birlikte çevirebilirsin. Uygulama ya da üyelik gerekmez.
İç katmanları nasıl çeviririm?
İkinci sıradaki ya da sütundaki bir kareyi fareyle veya parmağınla sürükle; yalnızca o iç katman döner. “Yalnızca ikinci katman” düğmeleri de aynı işi yapar. İki katmanı birlikte çevirmek için Rw, Uw gibi düğmelere bas ya da klavyede önce W tuşuna, sonra yüzün harfine bas.
4×4’te Rw ne demek?
Rw, sağ dış katmanı ve yanındaki iç katmanı birlikte saat yönünde çevirir. w, İngilizce “wide” (geniş) sözcüğünden gelir. Rw' aynı iki katmanı saat yönünün tersine çevirir.
Beyaz sonunda üstte olmak zorunda mı?
Hayır. 4×4’ün sabit merkezi olmadığı için oyun küpü her yönde çözülmüş sayar. Önemli olan, her yüzün tek renk olmasıdır.
Hamlelerim kaydediliyor mu?
Yalnızca kendi tarayıcında. Son durum, hamle listesi ve süre bir gün boyunca saklanır; sayfayı yenilersen kaldığın yerden devam edersin. Sunucuya hiçbir şey gönderilmez.