5×5 küp oyunu

5×5 küpü tarayıcında çevir ve çöz

Bu 5×5 küp oyunu gerçek bir 5×5 gibi çalışır. Her yüzde 25 kare vardır; küp 8 köşe, 36 kenar ve 54 merkez parçasından oluşur, toplam 98 görünen parça. Her yönde beş katman çevrilebilir: iki dış katman, iki iç katman ve tam ortadaki orta katman. Program her kareyi tek tek hesaplar, bu yüzden algoritmalar burada da gerçek küpteki gibi çalışır.

“Karıştır” düğmesi küpü 60 rastgele hamleyle karıştırır; dış katmanların yanında altı geniş hamlenin hepsi de kullanılır. Yarışmalardaki 5×5 karıştırmaları da 60 hamledir. Süre ilk hamlenle başlar, x, y ve z döndürmeleri hamle sayılmaz. Bütün yüzler tek renk olunca “Çözüldü!” yazısı, süren ve hamle sayın çıkar.

5×5 küpün yaklaşık 2,83 · 10⁷⁴ farklı durumu vardır. Bu sayıya rağmen 4×4 ile aynı fikirle çözülür: önce merkezler, sonra kenarlar, en sonda 3×3 gibi.

Beş katmanda hamle harflerinin anlamı

Dış katmanlar 3×3’teki gibi yazılır. 5×5’te bunlara birden fazla katmanı, yalnızca bir iç katmanı ya da orta katmanı çeviren hamleler eklenir:

• R, L, U, D, F, B yalnızca dış katmanı çevirir; o yüze karşıdan bakınca saat yönünde.
• Rw, Uw, Fw ve diğerleri dış katmanı ve yanındaki iç katmanı birlikte, yani iki katmanı çevirir. 3Rw gibi başında 3 olan hamle üç katmanı birlikte çevirir.
• 2R, 2U, 2F ve diğerleri yalnızca ikinci katmanı çevirir. Yönü büyük harfle aynıdır.
• M, E ve S tam ortadaki katmanı çevirir: M, L ile aynı yönde; E, D ile aynı yönde; S, F ile aynı yönde.
• Kesme işareti saat yönünün tersini, 2 yarım turu gösterir. x, y ve z bütün küpü döndürür.

Klavyede iki katman için önce W ya da 2, üç katman için önce 3 tuşuna, sonra yüzün harfine bas: 3 ve R 3Rw olur. Geniş hamle beklerken küpün altında kısa bir not görünür. Yalnızca ikinci katmanı çevirmek için “Yalnızca ikinci katman” düğmelerini kullan ya da ikinci sıradaki bir kareyi sürükle.

5×5 küpün merkezleri ve kenarları

5×5’in her yüzünün tam ortasında, 3×3’teki gibi hiç yer değiştirmeyen bir merkez parçası vardır. Yüzün rengini o belirler. Çevresindeki sekiz merkez parçası ise serbesttir ve çözerken onları bu sabit merkezin etrafına toplarsın.

Her kenar da üç parçadan oluşur: ortada bir orta kenar parçası, iki yanında birer kenar parçası. Kenarları eşleştirirken önce bu üçlüleri bir araya getirirsin. Merkezler ve kenarlar bitince küp, parçaları daha geniş bir 3×3 gibi davranır. Oyun her yüzün tek renk olup olmadığına bakar, küpü hangi yönde tutarak bitirdiğine değil.

Sanal 5×5 için ipuçları

5×5’e alışırken şu sıra işe yarar:

• Önce karşılıklı iki merkez. Önce beyaz merkezi, sonra karşısına sarı merkezi kur. Kalan dört merkez, renk düzenine uyarak bir yandan diğerine kurulur.
• Kenar üçlülerini geniş hamleyle eşleştir. Bir Uw ya da 3Uw hamlesi kenar parçalarını eşine doğru kaydırır, ters hamle merkezleri yeniden düzeltir.
• Küpü değil, bakış açını çevir. Arka yüzü görmek için boş alanı sürükle. Bu hamle sayılmaz ve notasyonu değiştirmez.
• Sabırlı ol. 60 hamlelik bir karıştırmayı çözmek 3×3’ten çok daha uzun sürer. Son durumun bir gün boyunca saklandığı için ara verip sonra devam edebilirsin.

5×5’ten önce dört katmanlı 4×4 küp oyunu ile başlamak iyi bir fikirdir; 3×3 için Rubik küp oyunu, en küçüğü için 2×2 küp oyunu var. Gerçek küpteki sürelerin için küp kronometresi kullan.

Sık sorulan sorular